Hemen hemen hiç oyun oynamam lakin Bir MSI masaüstü oyun bilgisayarı sayılabilecek bir bilgisayarım var. Geçenlerde ısı değerlerini kontrol ederken PCH değerinin sistem boştayken bile 75 derece

olduğunu farkettim. Bu değer bana yüksek bir değer gibi göründüğünden , sizlerinde PCH değerlerinizi kontrol etmeniz amacı ile bu başlığı yazmaya karar verdim. Peki ama nedir bu PCH ?

Intel Platform Controller Hub (PCH), İşlemci ile diğer çevre birimleri arasında bir arayüz görevi gören önemli bir bileşendir. Intel , PCH ı ilk olarak 2008'de, önceki anakart tasarımlarında bulunan Kuzey ve Güney Köprüsü yongalarının yerini almak üzere tasarlanan Intel 5 Serisi yonga setini piyasaya sürerek tanıttı. PCH'den önce, bu iki yonga (Kuzey ve Güney Köprüsü ) CPU'yu belleğe, grafiklere ve çeşitli giriş/çıkış (Yazıcılar, sabit diskler, klavyeler ve fareler ...) aygıtlarına bağlamaktan sorumluydu. Fakat, işlemciler entegre bellek denetleyicileri ve grafikleri içerecek şekilde geliştikçe, ayrı bir Kuzey Köprüsü yongasına olan ihtiyaç ortadan kalktı. Intel, Kuzey Köprüsü ve Güney Köprüsü'nün kalan işlevlerini Platform Denetleyici Merkezi (the Platform Controller Hub) adı verilen tek bir yongada birleştirdi.

PCH, CPU, bellek ve çevre birimleri arasında veri aktarımını sağlar. USB portları, SATA denetleyicileri ve PCI Express (PCIe) yuvaları gibi G/Ç aygıtlarını yönetmekten ve güç yönetimi, güvenlik ve sistem saatinden sorumludur. Ayrıca, Rapid Storage Technology (RST), Smart Sound Technology ve Management Engine (ME) gibi Intel teknolojilerine destek sağlar. PCH ısı değerini ölçmek için farklı yazılımlar kullanılabilir ben tercihen Portable ve ücretsiz olan iki yazılımdan faydalandım.

1. hwinfo ile PCH ısı değerini bulun

Uygulamayı Buradaki linkten yazılımı indirip zipten çıkarttıktan sonra çalıştırın. İlk ekranda yalnızca Sensörler kısmını seçip başlangıç butonuna tıklayın.

Karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir. Görüldüğü üzere bendeki masaüstü Bilgisayarda PCH değeri sistem boştayken bile 75 derece.

2. HWMonitor uygulaması ile PCH ısı değerini bulun

Yazılımı Buradaki linkten indirip ziptenm çıkarttıktan sonra çalıştırın ardından tabloda yeralan PCH ısı değerini bulun.

Oyun ve yük altında bu sıcaklık 85–90°C üzerine çıkabilir, ki bu da termal throttling (yavaşlama) veya sistem kararsızlığına yol açabilir. Olması gereken değerler aşağıdaki gibidir.

Dizüstü (Laptop) Bilgisayarlarda  Olması gereken PCH Sıcaklığı

En doğru cevap ne kadar düşükse o kadar iyidir. Ancak çoğu Masaüstü ve dizüstü bilgisayarda 70-75 dereceye kadar ısınır.

1. Boşta : 40°C – 60°C

2. Yük altında : 60°C – 85°C

3. Kritik sınır : 90°C üzeri dizüstülerde de sorunlu kabul edilir.

Aşağıdaki ekran görüntüsü bir Lenovo laptop tan alınmıştır. Düşünün bendeki masa üstü 75 derece , laptopta ise 44 C.

Masaüstü Bilgisayarlarda olması gereken PCH Sıcaklığı

1. Boşta (internet, hafif uygulamalar) : 40°C – 55°C

2. Orta-yük altında (oyun, render) : 55°C – 70°C

3. Ağır yük / yaz sıcakları / zayıf kasa hava akışı : 70°C – 85°C

4. Kritik sınır : 90°C üzeri dikkat edilmesi gereken değerdir.

Uzun süreli yüksek sıcaklıklar donanım ömrünü kısaltabilir. Bendeki bu ısı değerinin sebebi : MSI MAG Infinite S3 serisinde özel soğutma olmayan H610M anakart kullanılıyor. Bu modelde PCH’de aktif bir soğutma (fan ya da heatsink) yok.

PCH - aşırı ısınması şunlara sebep olabilir :

1. Zamanla Yonga seti ile radyatör arasındaki termal macun kuruyacak ve ısıyı iletme özelliğini kaybedecektir.

2. Uzun süreli yüksek ısıtma nedeniyle bozulma (kristal yıkımı) oluşmaya başlayacaktır.

3. Zamanla bilgisayarınız donmaya, aksamaya, müzikte takılmalar olmaya başlayabilir veya bilgisayarınız kendiliğinden kapanabilir.

4. Bir işlemcinin aksine, böyle bir çip kolay değiştirilmek üzere tasarlanmamıştır. Bazen hatalı değerler gösterilebilir, böyle bir durumdan şüpheleniyorsanız radyatöre kart üzerinde elle dokunmanız önerilir.

Pch diyot anakarttaki ana elemanlardan biridir. Bu eleman arızalanırsa bilgisayar açılmayı durdurur. Öncelikle tozlanma varsa giderilmesi gerekir , termal macun yenileme , veya ilave fan takmak gibi çözümler denenebilir.

Eğer Bilgisayarınız oldukça eski ise bu durumda PCH değeri yerine THRM değerini kontrol etmeniz gerekecektir.

THRM (Thermal) Sıcaklığı : THRM, anakart üzerindeki bileşenlerin sıcaklık seviyelerini izleyen bir terimdir. Genellikle sıcaklık sensörleri aracılığıyla ölçülür. Görevi , sistemin sıcaklık durumunu izleyip aşırı ısınma durumunda kullanıcıyı uyarmaktır. Bu, bileşenlerin sağlığını korumak için önemlidir. PCH, sistemin veri iletişimini yöneten bir yonga seti iken, THRM, sistemin sıcaklık durumunu izleyen bir terimdir. İkisi de bilgisayarın performansı ve sağlığı için önemli olsa da, farklı işlevlere sahiptirler.

- Bilgisayarın aşırı ısınmasını önlemede yazılımsal yöntem Burada

- İşlemcide (CPU) TDP kavramı nedir nasıl ölçülür Burada

- İşlemci ısısını ölçmeye yarayan Ücretsiz portable programlar Burada